قانون پاس به دروازه‌بان در فوتسال: پاس عقب چه زمانی خطاست؟
قانون پاس به دروازه‌بان در فوتسال از آن موضوع‌هایی است که در وب فارسی زیاد با جمله‌های قدیمی و بیش‌ازحد ساده توضیح داده شده است. بعضی منابع می‌گویند «هر پاس عقب ب…
قانون پاس به دروازه‌بان در فوتسال
نسخه‌ی کامل آموزش، نکته‌ها و توضیحات تکمیلی این صفحه.
قانون پاس به دروازه‌بان در فوتسال از آن موضوع‌هایی است که در وب فارسی زیاد با جمله‌های قدیمی و بیش‌ازحد ساده توضیح داده شده است. بعضی منابع می‌گویند «هر پاس عقب به دروازه‌بان خطاست»، بعضی می‌گویند «فقط یک بار می‌شود به دروازه‌بان پاس داد» و بعضی هنوز شرط‌های قدیمی مثل عبور توپ از نیمه زمین را تکرار می‌کنند. این خلاصه‌ها برای فهم قانون فعلی کافی نیستند.
طبق قوانین فعلی فوتسال فیفا ۲۰۲۵–۲۶، اصل مهم این است: بعد از اینکه دروازه‌بان توپ را در کنترل داشته و آن را بازی کرده باشد، نمی‌تواند در نیمه خودی دوباره توپ را لمس کند اگر هم‌تیمی عمداً توپ را برای او بازی کرده باشد و از آن زمان هیچ بازیکن حریفی توپ را بازی یا لمس نکرده باشد. علاوه بر این، محدودیت جداگانه‌ای برای گرفتن توپ با دست بعد از پاس عمدیِ هم‌تیمی با پا وجود دارد و دروازه‌بان در نیمه خودی نیز بیش از چهار ثانیه اجازه کنترل توپ ندارد.
پس برای فهم درست این قانون باید سه موضوع را از هم جدا کنیم:
- لمس دوباره دروازه‌بان در نیمه خودی بعد از کنترل و بازی‌کردن توپ؛
- گرفتن توپ با دست بعد از پاس عمدیِ هم‌تیمی با پا؛
- قانون چهار ثانیه برای کنترل توپ در نیمه خودی.
برای مرور قانون‌های دیگر بازی، قوانین فوتسال را ببینید. اگر هدفتان یادگیری جاگیری، مهار، بستن زاویه یا پخش توپ است، دروازه‌بانی فوتسال مسیر مناسب‌تری است.
جواب کوتاه: چه زمانی پاس به دروازه‌بان در فوتسال خطاست؟
اگر دروازه‌بان توپ را بازی کرده باشد و سپس:
- هم‌تیمی عمداً توپ را دوباره برای او بازی کند؛
- در این فاصله هیچ حریفی توپ را بازی یا لمس نکرده باشد؛
- و دروازه‌بان در نیمه خودی دوباره توپ را لمس کند؛
این لمس دوباره خطاست و بازی با ضربه آزاد غیرمستقیم برای حریف از سر گرفته می‌شود.
اما این به معنی «هر پاس به دروازه‌بان خطاست» نیست. ممکن است دروازه‌بان هنوز در آن زنجیره توپ را بازی نکرده باشد، ممکن است حریف توپ را لمس کرده باشد یا ممکن است دروازه‌بان در نیمه زمین حریف قرار داشته باشد. هر کدام از این حالت‌ها تصمیم را تغییر می‌دهد.
چرا عبارت «پاس عقب» کمی گمراه‌کننده است؟
در گفت‌وگوی فوتسالی معمولاً می‌گوییم «پاس عقب به گلر»، اما متن قانون فقط به جهت توپ نگاه نمی‌کند.
ممکن است توپ:
- واقعاً به عقب پاس داده شود؛
- از کنار زمین به سمت دروازه‌بان برگردد؛
- از پهلو برای دروازه‌بان فرستاده شود؛
- یا حتی دروازه‌بان جلوتر از هم‌تیمی باشد و توپ به سمت او بازی شود.
چیزی که اهمیت دارد روند بازی و محل لمس دوباره دروازه‌بان است، نه صرفاً اینکه پاس از نظر هندسی «عقب» بوده یا «جلو».
به همین دلیل، برای یادگیری قانون بهتر است به‌جای حفظ جمله‌ی «پاس عقب ممنوع است» این سؤال‌ها را بپرسید:
- آیا دروازه‌بان قبلاً در این روند توپ را در کنترل داشته و بازی کرده است؟
- بعد از آن، آیا حریف توپ را بازی یا لمس کرده است؟
- آیا هم‌تیمی عمداً توپ را برای دروازه‌بان بازی کرده است؟
- دروازه‌بان قرار است توپ را در کدام نیمه زمین لمس کند؟
- اگر قرار است با دست بگیرد، توپ چگونه به او رسیده است؟
قانون لمس دوباره دروازه‌بان در نیمه خودی
طبق قوانین فعلی، وقتی دروازه‌بان توپ را در هر نقطه‌ای از زمین در کنترل داشته و بازی می‌کند، یک محدودیت مهم برای ادامه همان روند ایجاد می‌شود.
تا وقتی یک بازیکن حریف توپ را بازی یا لمس نکرده، اگر هم‌تیمی عمداً توپ را برای دروازه‌بان برگرداند، دروازه‌بان حق ندارد آن را در نیمه خودی دوباره لمس کند. منظور از شروع این محدودیت، حالتی است که دروازه‌بان توپ را در کنترل داشته و بازی کرده باشد؛ صرف برگشت توپ از بدن او به‌تنهایی همان معنا را ندارد.
مثال ساده
- دروازه‌بان توپ را با پا به هم‌تیمی می‌دهد.
- هم‌تیمی توپ را کنترل می‌کند.
- بدون اینکه حریف توپ را لمس کند، همان بازیکن دوباره توپ را برای دروازه‌بان می‌فرستد.
- دروازه‌بان در نیمه خودی توپ را لمس می‌کند.
نتیجه: خطای دروازه‌بان و ضربه آزاد غیرمستقیم برای حریف.
نکته مهم این است که لمس هم‌تیمی بین دو لمس دروازه‌بان به‌تنهایی محدودیت را از بین نمی‌برد. چیزی که این زنجیره را برای قانون لمس دوباره می‌شکند، بازی یا لمس توپ توسط حریف است.
آیا دروازه‌بان فقط یک بار می‌تواند توپ را لمس کند؟
این جمله هم بیش از حد ساده است.
قانون نمی‌گوید دروازه‌بان در کل یک حمله فقط یک لمس دارد. می‌گوید بعد از اینکه توپ را در کنترل داشته و بازی کرده، در نیمه خودی نمی‌تواند دوباره توپی را لمس کند که هم‌تیمی عمداً برای او بازی کرده و در این میان حریفی آن را بازی یا لمس نکرده است.
پس این موقعیت‌ها با هم فرق دارند:
حالت ۱ — هم‌تیمی توپ را برمی‌گرداند، حریف لمس نکرده
دروازه‌بان در نیمه خودی نباید دوباره توپ را لمس کند.
حالت ۲ — حریف در مسیر توپ دخالت می‌کند
اگر حریف توپ را بازی یا لمس کند، محدودیت لمس دوباره از این جهت بازنشانی می‌شود و زنجیره جدیدی شکل می‌گیرد.
حالت ۳ — دروازه‌بان در نیمه حریف توپ را دریافت می‌کند
محدودیت «لمس دوباره در نیمه خودی» به همان شکل روی لمس در نیمه حریف اعمال نمی‌شود. به همین دلیل دروازه‌بان پروازی می‌تواند در بخش هجومی زمین در گردش پاس شرکت کند، هرچند قوانین عمومی بازی با دست و سایر محدودیت‌ها همچنان برقرارند.
آیا توپ باید از نیمه زمین عبور کند تا دوباره به دروازه‌بان برسد؟
خیر؛ این یکی از مهم‌ترین اصلاح‌ها نسبت به بسیاری از توضیح‌های قدیمی فارسی است.
در قوانین فعلی فیفا، برای برداشته‌شدن محدودیت لمس دوباره در نیمه خودی، ملاک اصلی این نیست که توپ حتماً از خط نیمه عبور کند. در این وضعیت، آنچه محدودیت را عوض می‌کند بازی یا لمس توپ توسط حریف است.
بنابراین جمله‌هایی مثل:
«توپ باید اول وارد نیمه حریف شود و بعد می‌شود به دروازه‌بان برگرداند»
به‌عنوان توضیح عمومی قانون فعلی دقیق نیستند.
ممکن است توپ از نیمه عبور کند اما هیچ حریفی آن را لمس نکند؛ در این حالت صرف عبور از خط نیمه به‌تنهایی همان چیزی نیست که متن قانون برای بازنشانی محدودیت لمس دوباره تعیین کرده است.
اگر حریف توپ را لمس کند چه می‌شود؟
وقتی حریف توپ را بازی یا لمس کند، وضعیت لمس دوباره تغییر می‌کند.
مثلاً:
- دروازه‌بان پاس می‌دهد.
- هم‌تیمی توپ را جلو می‌برد.
- مدافع حریف نوک پا به توپ می‌زند یا پاس را منحرف می‌کند.
- توپ دوباره به بازیکن تیم دروازه‌بان می‌رسد.
- آن بازیکن توپ را برای دروازه‌بان بازی می‌کند.
از نظر محدودیت «لمس دوباره بدون تماس حریف»، این دیگر همان زنجیره قبلی نیست.
البته اگر دروازه‌بان بخواهد داخل محوطه جریمه توپ را با دست بگیرد، باید قانون جداگانه پاس عمدی هم‌تیمی به دست دروازه‌بان را هم بررسی کنیم.
قانون گرفتن پاس هم‌تیمی با دست در فوتسال
دروازه‌بان داخل محوطه جریمه اجازه استفاده از دست و بازو دارد، اما نه در هر شرایطی.
طبق قانون فعلی، دروازه‌بان نمی‌تواند داخل محوطه جریمه توپ را با دست یا بازو لمس کند وقتی توپ توسط هم‌تیمی عمداً با پا برای او فرستاده شده باشد. این ممنوعیت شامل توپ مستقیم از اوت فوتسال هم می‌شود.
یعنی اگر هم‌تیمی عمداً با پا توپ را برای دروازه‌بان بفرستد، دروازه‌بان نباید صرفاً به این دلیل که داخل محوطه است آن را با دست جمع کند.
تفاوت مهم با لمس توپ با پا
این دو قانون یکی نیستند:
- لمس دوباره در نیمه خودی به زنجیره‌ای مربوط است که دروازه‌بان قبلاً توپ را بازی کرده و سپس هم‌تیمی دوباره برایش بازی کرده است؛
- گرفتن با دست بعد از پاس عمدی هم‌تیمی یک محدودیت جداگانه برای استفاده از دست و بازو است.
ممکن است یک موقعیت یکی از این دو قانون را نقض کند یا هم‌زمان درگیر هر دو باشد.
پاس مستقیم از اوت فوتسال به دروازه‌بان
در اوت فوتسال توپ با پا وارد بازی می‌شود.
اگر بازیکن اوت را مستقیم برای دروازه‌بان بفرستد، دروازه‌بان نمی‌تواند داخل محوطه جریمه آن توپ را با دست یا بازو لمس کند. اگر دریافت با پا از نظر سایر شرایط قانونی باشد، اصل «اوت مستقیم به دروازه‌بان» به‌تنهایی دریافت با پا را ممنوع نمی‌کند.
برای جزئیات محل توپ، چهار ثانیه و فاصله حریف در شروع مجدد، صفحه اوت فوتسال را ببینید.
قانون چهار ثانیه دروازه‌بان چه ربطی به پاس عقب دارد؟
این دو قانون زیاد با هم اشتباه گرفته می‌شوند.
دروازه‌بان در نیمه خودی نمی‌تواند بیش از چهار ثانیه مالک و کنترل‌کننده توپ باشد:
- با دست یا بازو، وقتی داخل محوطه جریمه است؛
- با پا، در هر نقطه از نیمه خودی.
داور نزدیک دروازه‌بان شمارش چهار ثانیه را به‌صورت واضح انجام می‌دهد.
اگر دروازه‌بان با توپ وارد نیمه حریف شود، شمارش چهار ثانیه متوقف می‌شود. اگر بدون از دست‌دادن کنترل توپ دوباره به نیمه خودی برگردد، شمارش از صفر شروع می‌شود.
پس دو خطای جدا داریم
خطای نوع اول: دروازه‌بان توپ را بیش از چهار ثانیه در نیمه خودی کنترل می‌کند.
خطای نوع دوم: دروازه‌بان بعد از بازی‌کردن توپ، بدون لمس حریف، پاس عمدی هم‌تیمی را در نیمه خودی دوباره لمس می‌کند.
ممکن است دروازه‌بان توپ را فقط یک ثانیه نگه دارد اما باز هم به‌خاطر لمس دوباره غیرمجاز خطا کند. بنابراین کوتاه‌بودن زمان کنترل، خطای پاس دوباره را قانونی نمی‌کند.
بعد از پرتاب دروازه چه زمانی می‌توان توپ را به گلر برگرداند؟
در پرتاب دروازه، دروازه‌بان توپ را با دست از داخل محوطه جریمه وارد بازی می‌کند. بعد از اجرای صحیح، دروازه‌بان توپ را وارد بازی کرده و محدودیت لمس دوباره نیز باید در ادامه رعایت شود.
اگر:
- دروازه‌بان پرتاب دروازه را انجام دهد؛
- هم‌تیمی توپ را بگیرد؛
- حریف هنوز توپ را لمس نکرده باشد؛
- هم‌تیمی عمداً توپ را برای دروازه‌بان برگرداند؛
- و دروازه‌بان در نیمه خودی آن را لمس کند؛
محدودیت لمس دوباره اعمال می‌شود.
این همان جایی است که بسیاری از آموزش‌های قدیمی عبارت‌هایی مثل «توپ باید از نیمه رد شود» را وارد توضیح کرده‌اند. در نسخه فعلی، برای این موضوع باید معیار لمس یا بازی حریف را مبنا قرار دهید، نه یک شرط عمومی عبور از نیمه زمین.
آیا پاس با سر یا سینه به دروازه‌بان مجاز است؟
اینجا باید دو نکته را جدا کنیم.
برای ممنوعیت استفاده از دست بعد از پاس هم‌تیمی، متن قانون درباره توپی صحبت می‌کند که هم‌تیمی آن را با پا برای دروازه‌بان فرستاده است. بنابراین یک پاس طبیعی با سر یا سینه همان وضعیت یک پاس عمدی با پا را ندارد.
اما بازیکن حق ندارد با یک ترفند عمدی قانون را دور بزند؛ مثلاً عمداً توپ را بالا بیندازد تا با سر، سینه یا زانو برای دروازه‌بان بفرستد و ممنوعیت را بی‌اثر کند. بازیکنی که چنین ترفندی را برای دورزدن قانون آغاز کند باید به‌خاطر رفتار غیرورزشی اخطار بگیرد؛ اگر خود دروازه‌بان آغازگر این ترفند باشد، اخطار برای اوست.
از طرف دیگر، برای قانون «لمس دوباره در نیمه خودی»، متن فعلی از عبارت گسترده‌تر «عمداً توسط هم‌تیمی برای او بازی شده» استفاده می‌کند. بنابراین حفظ کردن قاعده‌هایی مثل «اگر بالاتر از زانو باشد همیشه مجاز است» راه مطمئنی برای داوری موقعیت نیست.
آیا دروازه‌بان می‌تواند با پا پاس هم‌تیمی را بگیرد؟
گاهی بله و گاهی نه.
مجاز است اگر، برای مثال:
- دروازه‌بان هنوز در همان زنجیره توپ را بازی نکرده باشد؛
- یا پس از بازی دروازه‌بان، یک حریف توپ را بازی یا لمس کرده باشد؛
- یا دروازه‌بان توپ را در نیمه حریف دریافت کند و شرایط دیگر قانون رعایت شده باشد.
مجاز نیست اگر:
- دروازه‌بان قبلاً توپ را در کنترل داشته و بازی کرده باشد؛
- حریف از آن زمان توپ را بازی یا لمس نکرده باشد؛
- هم‌تیمی عمداً توپ را برای او برگرداند؛
- و دروازه‌بان در نیمه خودی دوباره آن را لمس کند.
پس پاسخ درست به سؤال «آیا گلر می‌تواند پاس عقب را با پا بگیرد؟» یک بله یا خیر مطلق نیست؛ باید زنجیره بازی را ببینید.
دروازه‌بان پروازی و قانون پاس دوباره
وقتی دروازه‌بان یا بازیکنی با پیراهن دروازه‌بان به‌عنوان گلر پروازی وارد حمله می‌شود، تیم‌ها معمولاً گردش پاس بیشتری با او دارند.
قانون لمس دوباره به‌طور مشخص روی لمس دروازه‌بان در نیمه خودی محدودیت می‌گذارد. بنابراین محل بازیکن هنگام لمس توپ مهم است.
اما استفاده از گلر پروازی به معنی حذف قوانین دروازه‌بان نیست. هنگام برگشت به نیمه خودی باید همچنان به:
- محدودیت چهار ثانیه؛
- زنجیره لمس توپ؛
- ممنوعیت استفاده غیرمجاز از دست؛
- روند تعویض؛
توجه شود.
اینجا وارد آرایش‌های تاکتیکی بازی با دروازه‌بان پروازی نمی‌شویم؛ تمرکز فقط روی فهم قانون پاس به دروازه‌بان است.
اگر دروازه‌بان قانون پاس دوباره را نقض کند چه جریمه‌ای دارد؟
جریمه معمول این تخلف ضربه آزاد غیرمستقیم برای تیم حریف است.
به‌طور معمول برای خود این تخلف کارت داده نمی‌شود.
محل ضربه آزاد غیرمستقیم
اصل کلی این است که ضربه آزاد از محل وقوع تخلف زده می‌شود.
اگر تخلف دروازه‌بان داخل محوطه جریمه خودش رخ داده باشد، ضربه آزاد غیرمستقیم تیم حریف از خط محوطه جریمه، در نزدیک‌ترین نقطه به محل تخلف زده می‌شود؛ یعنی توپ وسط محوطه روی محل لمس گذاشته نمی‌شود.
این خطا نیز جزو خطاهای جمع‌شونده‌ای نیست که از خطای ششم به بعد به ضربه مستقیم بدون دیوار منجر می‌شوند، چون جریمه آن ضربه آزاد غیرمستقیم است.
آیا برای پاس عقب به دروازه‌بان کارت داده می‌شود؟
در حالت عادی، خیر.
خود تخلف لمس دوباره دروازه‌بان معمولاً با ضربه آزاد غیرمستقیم جریمه می‌شود و اقدام انضباطی جداگانه ندارد.
اما اگر رفتار دیگری هم رخ دهد، ممکن است کارت لازم شود؛ برای مثال:
- ترفند عمدی برای دورزدن قانون پاس به دروازه‌بان؛
- یک خطای مستقل و شدیدتر؛
- رفتار غیرورزشی؛
- جلوگیری غیرقانونی از موقعیت گل در شرایطی که قانون کارت را ایجاب کند.
پس «پاس عقب = کارت» قانون عمومی نیست.
چند موقعیت واقعی برای تشخیص قانون
این موقعیت‌ها کمک می‌کنند فرق میان لمس دوباره غیرمجاز، تماس حریف، محدودیت دست و قانون چهارثانیه را در جریان واقعی بازی ببینید.
موقعیت ۱ — گلر به مدافع، مدافع دوباره به گلر
- گلر پاس می‌دهد.
- مدافع بدون تماس حریف توپ را برمی‌گرداند.
- گلر در نیمه خودی با پا لمس می‌کند.
تصمیم: خطا؛ ضربه آزاد غیرمستقیم.
موقعیت ۲ — حریف توپ را منحرف می‌کند
- گلر پاس می‌دهد.
- مدافع پاس بعدی را می‌زند.
- حریف توپ را لمس یا منحرف می‌کند.
- توپ دوباره به هم‌تیمی می‌رسد و به گلر داده می‌شود.
تصمیم: محدودیت لمس دوباره از جهت «بدون لمس حریف» دیگر همان زنجیره قبلی نیست. سایر قوانین همچنان بررسی می‌شوند.
موقعیت ۳ — پاس هم‌تیمی مستقیم به دست گلر
- بازیکن عمداً توپ را با پا برای گلر می‌فرستد.
- گلر داخل محوطه آن را با دست می‌گیرد.
تصمیم: خطا؛ ضربه آزاد غیرمستقیم.
موقعیت ۴ — اوت مستقیم به گلر
- هم‌تیمی اوت فوتسال را با پا مستقیم برای گلر می‌زند.
- گلر داخل محوطه توپ را با دست می‌گیرد.
تصمیم: خطا؛ قانون گرفتن مستقیم توپ با دست از اوت هم‌تیمی اعمال می‌شود.
موقعیت ۵ — گلر توپ را در نیمه حریف می‌گیرد
- تیم از گلر پروازی استفاده می‌کند.
- توپ در نیمه حریف دوباره برای گلر بازی می‌شود.
تصمیم: محدودیت لمس دوباره «در نیمه خودی» به همان شکل اعمال نمی‌شود. قوانین دیگر، از جمله بازی با دست و روند تعویض، همچنان برقرارند.
موقعیت ۶ — گلر توپ را پنج ثانیه با پا نگه می‌دارد
- هیچ پاس دوباره‌ای هم در کار نیست.
- گلر در نیمه خودی پنج ثانیه توپ را کنترل می‌کند.
تصمیم: خطای چهار ثانیه؛ این تخلف جدا از قانون پاس دوباره است.
سه اشتباه رایج در فهم قانون پاس به دروازه‌بان
بیشتر سوءبرداشت‌ها از تبدیل یک قانون چندشرطی به یک جمله‌ی خیلی ساده می‌آیند. این سه مورد از رایج‌ترین خطاهای ذهنی هستند.
اشتباه ۱ — «هر پاس به گلر خطاست»
غلط است. در بعضی زنجیره‌ها دروازه‌بان می‌تواند پاس را با پا دریافت کند. باید ببینید آیا قبلاً توپ را بازی کرده، آیا حریف لمس کرده و محل لمس کجاست.
اشتباه ۲ — «توپ فقط باید از نیمه رد شود»
این توضیح از منابع قدیمی زیاد تکرار شده، اما متن فعلی برای لمس دوباره در نیمه خودی روی لمس یا بازی حریف تأکید دارد.
اشتباه ۳ — «اگر پاس با سر باشد همیشه قانونی است»
نه. پاس طبیعی با سر با پاس عمدی با پا فرق دارد، اما ترفند عمدی برای دورزدن قانون می‌تواند خودش تخلف انضباطی باشد. ضمن اینکه قانون لمس دوباره در نیمه خودی فقط به «پایین‌تر از زانو» محدود نشده است.
بازیکنان چطور از خطای پاس به دروازه‌بان جلوگیری کنند؟
بهترین راه پیشگیری این است که تیم قانون را به تصمیم‌های کوتاه و قابل‌تشخیص در بازی تبدیل کند، نه اینکه فقط متن قانون را حفظ کند.
۱. بعد از پاس گلر، مسیر بعدی را از قبل بدانید
وقتی دروازه‌بان توپ را وارد بازی می‌کند، مدافع نباید اولین فشار را با پاس عجولانه به خود گلر حل کند. قبل از دریافت بدانید گزینه دوم شما کجاست.
۲. دروازه‌بان باید ارتباط کلامی واضح داشته باشد
اگر بازگشت توپ به او در نیمه خودی غیرمجاز است، با یک فرمان کوتاه مثل «نه» یا اشاره واضح هم‌تیمی را از پاس اشتباه منصرف کند.
۳. بازیکنان تماس حریف را ببینند
گاهی یک لمس کوچک مدافع حریف وضعیت زنجیره را تغییر می‌دهد. بازیکن باید بداند آیا تماس واقعاً رخ داده است یا فقط حریف نزدیک توپ بوده است.
۴. قانون چهار ثانیه را جدا تمرین کنید
بازیکن ممکن است پاس دوباره را درست تشخیص دهد اما توپ را بیش از چهار ثانیه نزد گلر نگه دارد. این دو تصمیم باید جدا در تمرین موقعیتی تمرین شوند.
۵. برای دورزدن قانون ترفند نسازید
توپ را عمداً بالا نیندازید تا با سر یا سینه به گلر برگردانید و تصور کنید قانون دور زده شده است. قانون صراحتاً با ترفند عمدی برای دورزدن محدودیت برخورد می‌کند.
تمرین موقعیتی قانون پاس به گلر برای تیم
این صفحه آموزش یک مهارت حرکتی تازه نیست، اما قانون با تمرین موقعیتی خیلی بهتر از حفظ‌کردن متن یاد گرفته می‌شود.
تمرین ۱ — سه نفره با تصمیم «برگردان / برنگردان»
سه بازیکن:
- دروازه‌بان؛
- مدافع؛
- مهاجم حریف نیمه‌فعال.
دروازه‌بان به مدافع پاس می‌دهد. مربی هر بار یکی از دو حالت را می‌سازد:
- حریف توپ را لمس می‌کند؛
- حریف فقط فشار می‌آورد ولی توپ را لمس نمی‌کند.
مدافع باید تصمیم بگیرد آیا پاس به گلر قانونی است یا باید گزینه دیگری را انتخاب کند.
تمرین ۲ — چهار ثانیه + پاس دوباره
دروازه‌بان توپ را می‌گیرد و شمارش داور شبیه‌سازی می‌شود. بعد از پاس، بازی ۳ در برابر ۱ ادامه پیدا می‌کند.
هدف این است که بازیکنان هم‌زمان دو سؤال را دنبال کنند:
- شمارش چهار ثانیه کجا فعال است؟
- آیا گلر حق لمس دوباره در نیمه خودی را دارد؟
تمرین ۳ — تشخیص با فیلم یا توقف بازی
مربی چند موقعیت کوتاه را اجرا می‌کند و درست قبل از لمس گلر بازی را متوقف می‌کند.
بازیکنان باید جواب بدهند:
- گلر قبلاً توپ را در کنترل داشته و بازی کرده؟
- حریف توپ را لمس کرده؟
- پاس عمدی هم‌تیمی بوده؟
- گلر در کدام نیمه است؟
- اگر با دست بگیرد، قانونی است؟
این روش باعث می‌شود قانون به یک درخت تصمیم تبدیل شود، نه جمله‌ای حفظی.
درخت تصمیم سریع قانون پاس به دروازه‌بان
وقتی توپ دوباره به سمت گلر می‌آید، این ترتیب را در ذهن داشته باشید:
سؤال ۱ — آیا گلر قبلاً توپ را در کنترل داشته و بازی کرده است؟
- نه: ممنوعیت لمس دوباره از این جهت فعال نشده؛ قوانین دیگر را بررسی کنید.
- بله: بروید سؤال ۲.
سؤال ۲ — بعد از آن، آیا حریف توپ را بازی یا لمس کرده است؟
- بله: محدودیت این زنجیره بازنشانی شده؛ قوانین دیگر را بررسی کنید.
- نه: بروید سؤال ۳.
سؤال ۳ — آیا هم‌تیمی عمداً توپ را برای گلر بازی کرده است؟
- نه: موقعیت نیاز به قضاوت بر اساس اتفاق واقعی دارد.
- بله: بروید سؤال ۴.
سؤال ۴ — گلر می‌خواهد توپ را در نیمه خودی لمس کند؟
- بله: لمس دوباره مجاز نیست.
- نه، در نیمه حریف است: این محدودیت مشخص به همان شکل اعمال نمی‌شود.
سؤال ۵ — گلر می‌خواهد داخل محوطه با دست توپ را بگیرد؟
جداگانه بررسی کنید آیا توپ توسط هم‌تیمی عمداً با پا برای او فرستاده شده یا مستقیم از اوت هم‌تیمی آمده است. اگر بله، گرفتن با دست مجاز نیست.
تفاوت قانون پاس به گلر در فوتبال و فوتسال
این صفحه درباره فوتسال است و نباید قانون فوتبال ۱۱ نفره را روی آن سوار کرد.
در فوتبال، قانون پاس عمدی هم‌تیمی به دروازه‌بان بیشتر حول استفاده از دست داخل محوطه جریمه می‌چرخد. اما در فوتسال علاوه بر ممنوعیت دست، محدودیت مهم لمس دوباره در نیمه خودی و قانون چهار ثانیه نیز وجود دارد.
بنابراین جمله‌ای که برای فوتبال درست است لزوماً توضیح کامل فوتسال نیست.
اگر قوانین لیگ محلی فرق داشت چه؟
مبنای این توضیح قوانین فوتسال فیفا ۲۰۲۵–۲۶ است که از ۵ سپتامبر ۲۰۲۵ لازم‌الاجرا شده و در زمان بازبینی این مطلب آخرین نسخه رسمی در دسترس بود.
در بعضی مسابقات پایه، همگانی، پیشکسوتان یا مسابقات دارای مقررات محلی ممکن است تعدیل‌های مجاز وجود داشته باشد. برای مسابقه واقعی همیشه آیین‌نامه همان رقابت را هم بخوانید.
اما اگر سؤال شما «قانون استاندارد فیفا چیست؟» باشد، مبنای توضیح این صفحه همین نسخه است.
جمع‌بندی
قانون پاس به دروازه‌بان در فوتسال را با جمله «پاس عقب ممنوع است» حفظ نکنید. قانون فعلی به زنجیره بازی نگاه می‌کند.
بعد از اینکه دروازه‌بان توپ را در کنترل داشته و بازی کرده باشد، اگر هم‌تیمی بدون اینکه حریف توپ را بازی یا لمس کرده باشد عمداً توپ را برای او برگرداند، دروازه‌بان نمی‌تواند در نیمه خودی دوباره توپ را لمس کند. گرفتن توپ با دست بعد از پاس عمدی با پای هم‌تیمی نیز محدودیت جداگانه خودش را دارد و کنترل توپ در نیمه خودی هم حداکثر چهار ثانیه است.
برای بازیکن، ساده‌ترین روش این است که قبل از پاس به گلر سه چیز را سریع بررسی کند: گلر قبلاً توپ را در کنترل داشته و بازی کرده؟ حریف از آن زمان توپ را لمس کرده؟ گلر در کدام نیمه زمین است؟ همین سه سؤال بخش بزرگی از اشتباه‌های رایج را حذف می‌کند.