قوانین فوتسال: از تعداد بازیکنان تا خطا، اوت و قانون ۴ ثانیه
قوانین فوتسال فقط چند تفاوت ساده با فوتبال چمنی نیست. تعداد بازیکنان، زمان بازی، تعویضها، اوت با پا، خطاهای جمعشونده، محدودیت چهار ثانیه و قوانین مخصوص دروازهب…
قوانین فوتسال
نسخهی کامل آموزش، نکتهها و توضیحات تکمیلی این صفحه.
قوانین فوتسال فقط چند تفاوت ساده با فوتبال چمنی نیست. تعداد بازیکنان، زمان بازی، تعویضها، اوت با پا، خطاهای جمعشونده، محدودیت چهار ثانیه و قوانین مخصوص دروازهبان باعث میشوند ریتم بازی و تصمیمهای بازیکنان متفاوت باشد.
این راهنما با قوانین فوتسال فیفا ۲۰۲۵–۲۶ تطبیق داده شده؛ نسخهای که هنگام بازبینی این مطلب در ۴ اکتبر ۲۰۲۶ تازهترین کتاب قوانین فوتسال در دسترس بود. برای مسابقات رسمی، آییننامه همان رقابت را هم بررسی کنید؛ چون در ردههای پایه، پیشکسوتان، ورزش افراد دارای معلولیت و سطح همگانی بعضی جزئیات سازمانی میتوانند با مجوز برگزارکننده تغییر کنند.
این راهنما قواعد اصلی فوتسال را به زبان بازیکن توضیح میدهد و هرجا یک موضوع به جزئیات بیشتری نیاز داشته باشد، مسیر مطالعهی بعدی را هم نشان میدهد.
قوانین بازی فوتسال در یک نگاه
اگر فقط یک مرور سریع میخواهید، پایههای اصلی اینها هستند:
- هر تیم حداکثر ۵ بازیکن داخل زمین دارد که یکی از آنها دروازهبان است.
- تعویضها در جریان مسابقه میتوانند نامحدود باشند، با رعایت روند قانونی تعویض.
- مسابقه استاندارد از دو نیمه ۲۰ دقیقهایِ زمان مؤثر تشکیل میشود.
- هر تیم در هر نیمه یک تایماوت یکدقیقهای دارد.
- آفساید در فوتسال وجود ندارد.
- وقتی توپ از خط طولی خارج شود، بازی با اوت فوتسال و ضربه پا از کنار زمین شروع میشود، نه با پرتاب دست.
- بسیاری از شروع مجددها باید ظرف چهار ثانیه انجام شوند.
- خطاهای مستقیم هر تیم در هر نیمه جمع میشوند و از خطای ششم به بعد شرایط ضربه مستقیم بدون دیوار ایجاد میشود.
- دروازهبان در نیمه خودی برای کنترل توپ محدودیت چهار ثانیه دارد.
- پاس دوباره به دروازهبان در نیمه خودی شرایط خاص خودش را دارد.
اینها نقشهی اولیهاند؛ جزئیات هر بخش پایینتر آمده است.
تعداد بازیکنان فوتسال چند نفر است؟
در مسابقه، هر تیم حداکثر ۵ بازیکن داخل زمین دارد:
- ۴ بازیکن زمین؛
- ۱ دروازهبان.
طبق قانون فعلی، مسابقه اگر یک تیم کمتر از سه بازیکن داشته باشد نمیتواند شروع یا از سر گرفته شود.
این موضوع را با تعداد نفرات فهرست تیم اشتباه نکنید. تعداد بازیکنان و ذخیرههای مجاز در فهرست مسابقه میتواند به آییننامه رقابت وابسته باشد.
تعویض در فوتسال چگونه است؟
یکی از تفاوتهای مهم فوتسال با بسیاری از قالبهای فوتبال، تعویضهای پرتعداد و سریع است.
اصل عمومی:
- تعداد تعویضها در طول مسابقه نامحدود است؛
- بازیکنی که بیرون آمده میتواند دوباره وارد بازی شود؛
- ورود و خروج باید از محدوده تعویض و طبق روند قانونی انجام شود؛
- بازیکن ورودی نباید قبل از خروج صحیح بازیکن قبلی وارد جریان بازی شود.
به همین دلیل، تعویض در فوتسال فقط مدیریت خستگی نیست؛ بخشی از ریتم و تاکتیک مسابقه است.
زمان بازی فوتسال چند دقیقه است؟
در قالب استاندارد، مسابقه شامل:
- نیمه اول: ۲۰ دقیقه؛
- نیمه دوم: ۲۰ دقیقه؛
- با زمان مؤثر بازی.
«زمان مؤثر» یعنی در توقفهایی که طبق قانون ساعت باید متوقف باشد، زمان مسابقه مثل فوتبال چمنی پیوسته جلو نمیرود.
آییننامه یک رقابت میتواند در قالبهای مجاز زمان را تغییر دهد، بهخصوص در ردههای پایه یا مسابقات همگانی.
تایم اوت در فوتسال
هر تیم در هر نیمه یک تایماوت یکدقیقهای دارد.
نکته مهم:
- اگر تیمی تایماوت نیمه اول را استفاده نکند، دو تایماوت برای نیمه دوم ذخیره نمیشود؛
- در نیمه دوم همچنان فقط یک تایماوت دارد؛
- در وقت اضافه، طبق قانون استاندارد تایماوت وجود ندارد.
درخواست تایماوت زمانی اجرا میشود که شرایط قانونی توقف و شروع مجدد برای تیم درخواستکننده فراهم باشد.
آفساید در فوتسال وجود دارد؟
خیر. در فوتسال آفساید وجود ندارد.
این تفاوت روی جایگیری مهاجم، دفاع عقب زمین و نقش دروازهبان اثر زیادی دارد. بازیکن مهاجم میتواند نزدیک دروازه حریف قرار بگیرد بدون اینکه صرفاً بهخاطر جلوتر بودن از آخرین مدافع آفساید اعلام شود.
البته نبود آفساید به معنی آزادبودن از سایر خطاها نیست؛ هلدادن، سدکردن غیرقانونی، خطای برخورد و دیگر تخلفها همچنان طبق قوانین خودشان بررسی میشوند.
ابعاد زمین فوتسال
برای مسابقات غیر بینالمللی، کتاب قوانین فیفا بازه مجاز مشخص میکند:
- طول زمین: ۲۵ تا ۴۲ متر؛
- عرض زمین: ۱۶ تا ۲۵ متر.
برای مسابقات بینالمللی:
- طول زمین: ۳۸ تا ۴۲ متر؛
- عرض زمین: ۲۰ تا ۲۵ متر.
ابعاد دقیق داخل این بازه میتواند با آییننامه رقابت مشخص شود.
اندازه دروازه فوتسال
دروازه استاندارد:
- عرض داخلی: ۳ متر؛
- ارتفاع از کف تا زیر تیر افقی: ۲ متر.
نقطههای مهم زمین
در زمین فوتسال چند فاصله مهم بارها در قانون استفاده میشوند:
- محوطه جریمه با شعاعهای ۶ متری شکل میگیرد؛
- نقطه پنالتی در ۶ متری قرار دارد؛
- علامت ۱۰ متر برای ضربه مستقیم ناشی از خطاهای جمعشونده استفاده میشود.
توپ فوتسال چه فرقی دارد؟

توپ فوتسال برای بازی در فضای کوچکتر طراحی شده و رفتار پرش آن با توپ فوتبال چمنی تفاوت دارد.
طبق قانون رسمی، محیط توپ استاندارد بین ۶۲ تا ۶۴ سانتیمتر است.
جزئیات وزن، فشار و آزمون پرش توپ بیشتر به مشخصات تجهیز مربوطاند؛ برای بازیکن مهمترین نکته این است که مسابقه رسمی باید با توپ تأییدشده و متناسب با فوتسال برگزار شود.
قانون اوت در فوتسال
وقتی توپ از خط طولی خارج میشود، فوتسال پرتاب اوت دستی ندارد.
شروع مجدد با پا انجام میشود.
برای جزئیات کامل اجرا و تخلفها، اوت فوتسال را ببینید. اصول اصلی این شروع مجدد عبارتاند از:
- توپ باید در محل قانونی شروع مجدد قرار بگیرد؛
- حریف باید فاصله لازم را رعایت کند؛
- بازیکن برای شروع مجدد محدودیت زمانی دارد؛
- توپ پس از ضربه و حرکت واضح وارد بازی میشود.
برای محل دقیق توپ، وضعیت پای زننده، فاصله حریف، تخلفها و حالتهای ویژه، آموزش اوت فوتسال را ببینید.
قانون ۴ ثانیه در فوتسال چیست؟
قانون ۴ ثانیه در فوتسال یکی از مهمترین تفاوتهای ریتمی این ورزش است.
شمارش چهار ثانیه برای چند وضعیت مهم استفاده میشود، از جمله:
- اوت فوتسال؛
- ضربه کرنر؛
- ضربههای آزاد؛
- شروع مجدد دروازه؛
- کنترل توپ توسط دروازهبان در نیمه خودی.
اما این شمارش برای همه شروع مجددها یکسان نیست. برای مثال، ضربه شروع و پنالتی در فهرست معمول شمارش چهار ثانیه قرار نمیگیرند.
هدف این قانون جلوگیری از اتلاف وقت و حفظ سرعت بازی است.
شروع مجدد دروازه در فوتسال
وقتی توپ آخرین بار به بازیکن تیم مهاجم برخورد کرده و از خط دروازه خارج میشود و گل نشده، شروع مجدد دروازه اعلام میشود.
در فوتسال این شروع مجدد توسط دروازهبان با دست انجام میشود.
در نسخه رسمی فعلی:
- توپ با پرتاب یا رهاکردن دروازهبان وارد بازی میشود؛
- دروازهبان باید آن را ظرف چهار ثانیه وارد بازی کند؛
- حریفان تا واردشدن توپ به بازی باید بیرون محوطه جریمه بمانند.
در بعضی مقالههای قدیمی فارسی هنوز نوشته شده که شروع مجدد دروازه محدودیت چهار ثانیه ندارد. این اطلاعات با متن نسخه رسمی فعلی همخوان نیست و نباید مبنای آموزش قرار بگیرد.
قوانین دروازه بان فوتسال
دروازهبان علاوه بر قوانین عمومی بازیکنان، چند محدودیت مهم دارد.
محدودیت چهار ثانیه در نیمه خودی
دروازهبان نمیتواند در نیمه خودی بیش از چهار ثانیه توپ را تحت کنترل نگه دارد؛ چه کنترل با دست در محدودهای که مجاز است و چه کنترل با پا.
اگر با توپ وارد نیمه حریف شود، وضعیت شمارش بر اساس قانون تغییر میکند.
دریافت دوباره توپ از همتیمی
بعد از اینکه دروازهبان توپ را در اختیار و بازی کرده، برگشت دوباره توپ به او در نیمه خودی شرایط مشخصی دارد.
این قانون حالتهای مختلفی دارد؛ برای مثالهای دقیقتر، قانون پاس به دروازهبان در فوتسال را ببینید. اینجا فقط اصل محدودیت را مرور میکنیم.
پاس با پا و گرفتن با دست
دروازهبان نمیتواند داخل محوطه جریمه، توپی را که همتیمی عمداً با پا به او زده با دست یا بازو کنترل کند. این محدودیت شامل توپ ارسالشده مستقیم از اوت فوتسال هم میشود.
جزئیات و مثالهای سناریویی در صفحه قانون پاس به دروازهبان توضیح داده میشوند.
خطاهای فوتسال
خطاهای فوتسال فقط برخورد شدید نیستند. بسته به نوع عمل، داور میتواند:
- ضربه آزاد مستقیم؛
- ضربه آزاد غیرمستقیم؛
- پنالتی؛
- اخطار؛
- یا اخراج
اعلام کند.
در برخوردها شدت و نوع عمل اهمیت دارد. بیاحتیاطی، بیپروایی و استفاده از نیروی بیش از حد پیامد یکسان ندارند.
برای بازیکن، اصل ساده این است:
- اقدام برای توپ مجوز هر نوع برخوردی نیست؛
- هلدادن، گرفتن، زدن، لگدزدن، پشتپا و تکل خطرناک میتوانند خطا باشند؛
- محل خطا تعیین میکند شروع مجدد کجا و با چه نوع ضربهای انجام شود.
برای یادگیری اجرای فنی حرکت، آموزش تکل را ببینید؛ این بخش فقط جایگاه قانونی خطا را توضیح میدهد.
خطاهای جمع شده در فوتسال
یکی از قواعد مهم فوتسال، خطاهای جمعشونده است.
خطاهای مستوجب ضربه آزاد مستقیم در هر نیمه برای هر تیم شمارش میشوند. طبق تغییرات ۲۰۲۵–۲۶، اگر برای همان تخلف پنالتی اعلام شود، آن مورد بهعنوان خطای جمعشونده ثبت نمیشود.
وقتی تیم به ششمین خطای جمعشونده و خطاهای جمعشونده بعدی برسد:
- ضربه آزاد مستقیم ویژه بدون دیوار دفاعی اعمال میشود؛
- زننده باید با هدف مستقیم گلزدن ضربه بزند؛
- محل اجرای ضربه به محل تخلف و قانون این ضربه بستگی دارد.

اگر تخلف داخل محوطه جریمه به پنالتی منجر شود، همان پنالتی طبق قانون خودش اجرا میشود و مطابق متن ۲۰۲۵–۲۶ به شمار خطاهای جمعشونده اضافه نمیشود.
این شمارش در هر نیمه اهمیت تاکتیکی زیادی دارد. تیمی که پنج خطای جمعشده دارد، در ادامه نیمه باید در تصمیمهای دفاعی و فشار روی توپ محافظهکارانهتر عمل کند.
فرق خطای پنجم و ششم در فوتسال
یک اشتباه رایج این است که «خطای پنجم» و «خطای ششم» با هم قاطی شوند.
پنج خطای جمعشونده اول هنوز تیم را وارد وضعیت ضربه ویژه نکردهاند.
از ششمین خطای جمعشونده و خطاهای جمعشونده بعدی همان نیمه، شرایط ضربه مستقیم ویژه بدون دیوار اعمال میشود. تخلفی که به پنالتی منجر میشود، طبق تغییر ۲۰۲۵–۲۶ به شمار خطاهای جمعشونده اضافه نمیشود.
بنابراین جمله درست برای یادگیری این است:
پنج خطا جمع میشود؛ از خطای ششم به بعد قانون ویژه اجرا میشود.
ضربه آزاد در فوتسال
ضربه آزاد میتواند مستقیم یا غیرمستقیم باشد.
ضربه آزاد مستقیم
در ضربه آزاد مستقیم امکان گلزدن مستقیم وجود دارد. خطاهای مستوجب این نوع ضربه در حالت معمول در شمار خطاهای جمعشونده قرار میگیرند؛ استثنای مهم این است که اگر همان تخلف به پنالتی منجر شود، طبق متن ۲۰۲۵–۲۶ به شمار خطاهای جمعشونده اضافه نمیشود.
ضربه آزاد غیرمستقیم
برای گل معتبر از ضربه غیرمستقیم، توپ باید قبل از ورود به دروازه بازیکن دیگری را لمس کند.
در اجرای ضربه آزاد، محل توپ، فاصله حریف، شمارش چهار ثانیه و وضعیت محوطه جریمه میتوانند روی روند اجرا اثر بگذارند.
قانون پنالتی فوتسال
پنالتی معمول زمانی اعلام میشود که یک خطای مستوجب ضربه آزاد مستقیم توسط تیم مدافع در محوطه جریمه خودش رخ دهد.
برای یادگیری اجرای ضربه، آموزش پنالتی را ببینید. اینجا فقط جایگاه قانونی پنالتی را مرور میکنیم.
ضربه ۱۰ متر چیست؟
در فوتسال، علامت ۱۰ متر با خطاهای جمعشونده ارتباط دارد.
برای خطای ششم و خطاهای بعدی، بسته به محل خطا و شرایط قانون، ضربه مستقیم ویژه اجرا میشود. تیم مدافع نمیتواند برای این ضربه دیوار معمول تشکیل دهد.
این ضربه را نباید با پنالتی ۶ متر یکی دانست؛ زمینه اعلام، محل اجرا و روند قانونی آنها متفاوت است.
کارت زرد و کارت قرمز در فوتسال
کارت زرد اخطار است و کارت قرمز به معنی اخراج بازیکن یا فرد مشمول قانون انضباطی از ادامه مسابقه است.
در فوتسال، اخراج روی تعداد بازیکنان داخل زمین هم اثر میگذارد.
بهطور معمول، تیم بعد از اخراج برای مدتی با یک بازیکن کمتر ادامه میدهد. بازیکن جایگزین پس از سپریشدن دو دقیقه زمان بازی میتواند با مجوز لازم وارد شود؛ اگر قبل از پایان این دو دقیقه گل زده شود، حالتهای دقیق به تعداد بازیکنان دو تیم و تیم گلزننده بستگی دارد.
به همین دلیل برای مسابقه واقعی، مربی و بازیکن باید جزئیات اخراج و بازگشت نفر جایگزین را از متن رسمی یا آییننامه رقابت هم بداند.
آیا تکل در فوتسال خطاست؟
نه، «هر تکلی» بهخودیخود خطا نیست.
قضاوت به نحوه برخورد، خطر ایجادشده، شدت نیرو و نوع چالش بستگی دارد. تکلی که بیاحتیاط، بیپروا یا با نیروی بیش از حد اجرا شود میتواند خطا و حتی مستوجب کارت باشد.
برای یادگیری فنی:
را ببینید.
قانون کرنر در فوتسال
وقتی توپ آخرین بار با بازیکن مدافع برخورد کند و از خط دروازه خارج شود، بدون اینکه گل شود، کرنر اعلام میشود.
برای جزئیات کامل اجرا، آموزش ضربه کرنر را ببینید. اصول مهم در اینجا:
- توپ از محدوده کرنر زده میشود؛
- حریف باید فاصله قانونی را رعایت کند؛
- ضربه باید ظرف چهار ثانیه انجام شود؛
- امکان گل مستقیم به دروازه حریف وجود دارد.
جزئیات محل توپ، تخلفها و اجرای کامل در آموزش ضربه کرنر آمده است.
شروع بازی و بعد از گل
بازی با ضربه شروع از مرکز زمین آغاز میشود.
بعد از گل، تیمی که گل خورده بازی را با ضربه شروع از مرکز از سر میگیرد.
بازیکنان بهجز زننده ضربه باید در شروع قانونی در موقعیتهای مقرر باشند و بازیکنان حریف فاصله لازم را رعایت کنند.
برخلاف اوت، کرنر و بسیاری از ضربههای آزاد، ضربه شروع در شمارش معمول چهار ثانیه قرار ندارد.
توپ به سقف سالن بخورد چه میشود؟
اگر توپ در جریان بازی به سقف برخورد کند، بازی با اوت فوتسال برای تیم مقابلِ آخرین بازیکنی که توپ را لمس کرده از سر گرفته میشود. محل اوت روی خط طولی و نزدیکترین نقطه به محل روی زمین در نظر گرفته میشود که زیر نقطه برخورد توپ با سقف قرار دارد.

تفاوت مهم قوانین فوتسال و فوتبال
برای بازیکنی که از فوتبال وارد فوتسال میشود، این تفاوتها مهمتر از بقیهاند:
| موضوع | فوتسال | فوتبال |
|---|---|---|
| تعداد بازیکن داخل زمین | ۵ نفر | ۱۱ نفر |
| آفساید | ندارد | دارد |
| اوت کنار زمین | با پا | با دست |
| زمان استاندارد | دو نیمه ۲۰ دقیقه زمان مؤثر | دو نیمه ۴۵ دقیقه |
| تعویض | نامحدود در روند قانونی | محدود طبق رقابت |
| خطاهای جمعشونده | دارد | ندارد |
| محدودیت چهار ثانیه | در چند وضعیت کلیدی | ساختار متفاوت |
| تایماوت | یک دقیقه در هر نیمه | در قانون معمول مسابقه ندارد |
هدف این جدول جهتیابی است، نه جایگزینی کتاب قانون هر ورزش.
قوانین جدید فوتسال را از کجا بفهمیم؟
در وب فارسی صفحات زیادی با عنوان «قوانین جدید فوتسال» وجود دارند که سالهاست بهروزرسانی نشدهاند.
برای تشخیص اطلاعات قابلاعتماد:
- تاریخ نسخه قانون را ببینید.
- منبع رسمی فیفا یا فدراسیون معتبر را در اولویت بگذارید.
- قانون مسابقه خاص خودتان را جداگانه بررسی کنید.
- اگر یک مطلب فارسی با نسخه رسمی جدید تضاد دارد، متن رسمی مرجع بالاتری دارد.
- بهخصوص در قوانین دروازهبان، شروع مجدد دروازه و خطاهای جمعشونده به تاریخ محتوا دقت کنید.
این راهنما قوانین پرکاربرد را یکجا و بهروز جمع میکند، اما برای داوری حرفهای یا تصمیمگیری رسمی باید متن کامل قوانین و آییننامه همان رقابت خوانده شود.
آیا قوانین فوتسال مدارس و ردههای پایه همین است؟
هسته بازی همان قوانین فوتسال است، اما فیفا اجازه میدهد برگزارکنندگان مجاز در بعضی ردهها تعدادی از جنبههای سازمانی را تغییر دهند؛ مثل:
- اندازه زمین؛
- اندازه و مشخصات توپ؛
- اندازه دروازه؛
- مدت زمان بازی؛
- بعضی محدودیتهای پرتاب دروازهبان.
پس اگر برای مدرسه، آکادمی یا مسابقه محلی بازی میکنید، آییننامه همان مسابقه را هم بخوانید.
مسیر یادگیری قوانین در وانموو
برای مطالعهی منظمتر، میتوانید از این مسیرها جلو بروید:
قوانین عمومی
- مرور کلی: قوانین فوتسال
قوانین دروازهبان
شروع مجددها
مهارتهای فنی
سؤالهای رایج درباره قوانین فوتسال
اگر دنبال جواب سریع برای رایجترین موقعیتها هستید، این بخش خلاصهی همان قواعدی است که بالاتر با جزئیات بیشتری توضیح داده شدند.
فوتسال چند نفره است؟
هر تیم حداکثر پنج بازیکن داخل زمین دارد که یکی از آنها دروازهبان است.
فوتسال چند دقیقه است؟
در قالب استاندارد، دو نیمه ۲۰ دقیقهای زمان مؤثر برگزار میشود.
آیا فوتسال آفساید دارد؟
خیر، در فوتسال آفساید وجود ندارد.
اوت فوتسال با دست است یا پا؟
با پا انجام میشود. آموزش و قانون کامل آن در اوت فوتسال قرار دارد.
قانون چهار ثانیه در فوتسال کجاهاست؟
در چند شروع مجدد مهم مثل اوت، کرنر، ضربه آزاد و شروع مجدد دروازه و همچنین کنترل توپ توسط دروازهبان در نیمه خودی کاربرد دارد.
خطای ششم فوتسال چیست؟
بعد از پنج خطای جمعشونده یک تیم در همان نیمه، ششمین خطای جمعشونده و موارد بعدی وارد شرایط ضربه مستقیم ویژه بدون دیوار میشوند. تخلفی که به پنالتی منجر شود طبق قانون پنالتی رسیدگی میشود و به شمار خطاهای جمعشونده اضافه نمیشود.
دروازهبان چند ثانیه میتواند توپ را نگه دارد؟
در نیمه خودی، کنترل توپ توسط دروازهبان بیش از چهار ثانیه مجاز نیست.
آیا بازیکن میتواند دوباره به دروازهبان پاس بدهد؟
شرایط این موضوع به لمس قبلی دروازهبان، محل او و اینکه حریف توپ را لمس کرده یا نه بستگی دارد. برای جزئیات، قانون پاس به دروازهبان در فوتسال را ببینید.
جمعبندی
برای فهم قوانین فوتسال لازم نیست از روز اول تمام جزئیات کتاب داوری را حفظ کنید. ابتدا این ستونهای اصلی را یاد بگیرید:
- پنج بازیکن در زمین؛
- دو نیمه ۲۰ دقیقهای زمان مؤثر؛
- تعویضهای نامحدود با روند قانونی؛
- نبود آفساید؛
- اوت با پا؛
- قانون چهار ثانیه؛
- خطاهای جمعشونده و خطای ششم؛
- محدودیتهای ویژه دروازهبان.
بعد سراغ موضوعهای جزئیتر مثل پاس دوباره به دروازهبان، اوت فوتسال و کرنر بروید. این ترتیب کمک میکند اول تصویر کلی قانون را بفهمید و بعد هر موقعیت را جداگانه یاد بگیرید.
